İçeriğe geç
28.09.2026
Bilgi Rehberi

Temel ve türetilmiş büyüklükler nelerdir?

Fizikte, büyüklükler iki ana kategoriye ayrılır: temel ve türetilmiş. Temel büyüklükler, doğrudan tanımlanabilen yedi ölçü biriminden oluşurken, türetilmiş büyüklükler ise bu birimlerin kombinasyonlarıdır. Detayları keşfedin!

Temel ve türetilmiş büyüklükler nelerdir?

Fizik bilimi, evrenin temel yapı taşlarını anlamamıza yardımcı olan büyüklükleri sınıflandırır. Bu sınıflama, büyüklüklerin doğası ve ölçüm yöntemlerine dayanmaktadır. Temel büyüklükler, bağımsız olarak tanımlanabilirken, türetilmiş büyüklükler diğer büyüklüklerin birleşimleriyle oluşur. Bu ayrım, fiziksel olguları daha iyi kavramamıza olanak tanır.

Fizikte büyüklükler, ölçülme biçimlerine göre iki ana gruba ayrılır:

1. Temel Büyüklükler

Başka bir büyüklüğe ihtiyaç duyulmadan, doğrudan tanımlanan büyüklüklerdir. Toplam 7 tanedir ve bunları "KISAMUZ" akrostişi ile kolayca hatırlayabilirsin:

  • K ütle (Kilogram - kg)
  • I şık Şiddeti (Candela - cd)
  • S ıcaklık (Kelvin - K)
  • A kım Şiddeti (Amper - A)
  • M adde Miktarı (Mol - mol)
  • U zunluk (Metre - m)
  • Z aman (Saniye - s)

2. Türetilmiş Büyüklükler

İki veya daha fazla temel büyüklüğün matematiksel (çarpma/bölme) birleşimiyle ifade edilen büyüklüklerdir. Örnekleri sayısızdır:

  • Hız: (m/s) -> Uzunluk / Zaman
  • Kuvvet: (Newton) -> Kütle × İvme
  • Enerji: (Joule)
  • Basınç: (Pascal)
  • Hacim: ( m 3 m cubed )

Kısacası; eğer bir büyüklük "KISAMUZ" listesinde yoksa, o türetilmiş bir büyüklüktür.